EcoFlow STREAM Ultra X review
Een mooi vormgegeven, stille thuisbatterij met een prettige app en veel opties, en interessant om te koppelen met andere STREAM-producten. De cloudafhankelijkheid en een rendement dat niet uitspringt zijn de voornaamste minpunten.
Eerste indruk
De EcoFlow STREAM Ultra X komt binnen in een verzorgde doos met productfoto's, geen saaie bruine kartonnen doos zoals bij veel batterijen. De verpakking zit goed in het schuim en, een verrassing, er zaten meteen 8 MC4-kabels bij. De bouwkwaliteit is goed. De voorkant is van hard kunststof (niet onze favoriete materiaalkeuze), maar het geheel voelt stevig en degelijk. Een mooi detail is de verticale SOC-statusledbalk die over de zijkant van boven naar beneden loopt, met daarboven een rood STREAM-accent. De hele achterkant is gereserveerd voor koeling en de aansluitingen, en er wordt een kap meegeleverd die je erop klikt zodra alles is aangesloten. Aan de voorkant zitten twee aparte AC-uitgangen die je los van elkaar kunt in- en uitschakelen.
Met 38,8kg is het een fors apparaat. In je eentje tillen lukt dankzij de goede handgrepen, maar met twee personen gaat het een stuk makkelijker; wij sjouwden hem met een paar pauzes naar de schuur achterin de tuin. Dankzij de IP65-classificatie kan dat buiten, maar wat vooral opvalt: het toestel is volledig stil (er zit geen ventilator in) en ziet er netjes uit. Daardoor kun je hem in principe overal kwijt, ook binnenshuis, iets wat met luidruchtigere batterijen geen optie is.
Gemeten prestaties
Van elke euro aan stroom die je in de STREAM Ultra X stopt, krijg je er ongeveer 79 cent uit terug. Dat is het ronde-rendement (RTE), gemeten met een energiemeter aan de AC-kant van de batterij.
Het cijfer komt uit meerdere schone laad/ontlaadcycli zonder zonne-invloed; die clusterden tussen 74% en 79%. Voor een plug-in batterij waarbij de stroom twee keer door de omvormer gaat (AC naar DC bij het laden, DC naar AC bij het ontladen) is dat een gemiddeld, werkbaar resultaat: geen uitblinker, maar ook niet onder de maat. De LFP-cellen zelf verliezen weinig, het zijn vooral de conversiestappen die het rendement drukken.
Het piekvermogen ligt netjes op de specificatie: we maten tot 1.192W laden en 1.187W ontladen, in lijn met de 1.200W die de AC-uitgang aankan. Let op het belangrijke onderscheid voor Nederland: op het stroomnet mag de Ultra X maximaal 800W terugleveren. Het hogere vermogen is beschikbaar op de eigen AC-uitgangen, niet richting het net.
Het standbyverbruik is lastig te meten bij een toestel dat zichzelf overdag uit de zon en 's nachts uit de batterij voedt. Tijdens echt stilstaande momenten trok het toestel een constante 6W uit het net, en de SOC bleef daarbij vlak, dus de zelfontlading is verwaarloosbaar.
Wat je in de vermogensverdeling ziet, zegt vooral iets over hoe we het toestel hebben aangestuurd. Het grootste deel van de testperiode liep de Ultra X op een eigen schema in de custom modus: overdag laden uit de zon en vanaf 18:00 ontladen op 1.200W tot het 5%-minimum. Daardoor zit het ontladen geconcentreerd rond 1.200W, terwijl het laden vooral rond de 800W gebeurde, in lijn met het laadvermogen. Zo'n twee weken draaide hij in Intelligence Mode, waarin het toestel de laad- en ontlaadmomenten zelf bepaalt.
Eén nuance bij de regeling: in self-powered modus zagen we dat het toestel bij een plotselinge verbruikspiek even "pendelt". Het schiet door en corrigeert een paar keer op en neer voordat het weer rond 0 op de meter uitkomt. Het gebeurde niet constant en stabiliseerde steeds, maar het is zichtbaar. Waarschijnlijk speelt het update-interval van de P1-meter hierbij een rol. In de praktijk hield het toestel de meter prima rond 0.
App en slimme functies
De EcoFlow-app maakt een prettige indruk: strakke vormgeving, heldere grafieken en een donker thema. Je krijgt veel inzicht, van live energiestromen tot dag-, week- en maandoverzichten. Apparaten toevoegen via de begeleide stappen gaat soepel, en je kunt zelfs lichte automatiseringen bouwen met slimme stekkers en andere ondersteunde apparaten. De grafiek met de opbrengst per paneel is een aanrader (daarover meer bij Zonnepanelen).
De inrichting kostte iets meer tijd dan bij eerdere batterijen, vooral door wat hikjes: de accountverificatie liet op zich wachten (de code kwam pas na twee keer opnieuw versturen), een aangesloten HomeWizard P1-meter werd wel herkend maar bleef daarna "disconnected" tonen, en pas met een Tibber Pulse op de P1-poort liep het stabiel. Tibber zelf was overigens niet als energieleverancier te kiezen in de (Engelstalige) app; via het generieke Nord Pool kwamen we er wel. Al met al zo'n 15 tot 20 minuten.
Je kunt schakelen tussen Intelligence Mode, self-powered en een custom modus met schema's. De Intelligence Mode leert eerst zeven dagen je verbruik en opwek voordat hij zelf een laad- en ontlaadstrategie maakt. Wat we misten was een directe handmatige knop in de trant van "laad of ontlaad nu met zoveel watt"; dat losten we op met de custom modus en wat schema's. Ook de besparingsberekening stelt weinig voor, die toont alleen de besparing uit zonne-invoer.
Een punt om rekening mee te houden: een deel van de slimme functies zit achter een abonnement, Intelligent Mode+ (3,90 euro per maand, de eerste 90 dagen gratis, of 39,90 euro per jaar). Dat ontgrendelt onder meer sturing op piek- en dalprijzen, plannen voor apparaten zoals laadpalen en een nauwkeurigere zonprognose op basis van weerdata. De basisfuncties werken zonder abonnement, dus het is optioneel, maar het blijft een terugkerende kostenpost voor functies die je bij sommige concurrenten standaard krijgt.
Home Assistant
De STREAM-serie wordt nog niet ondersteund door de bekende EcoFlow-cloudintegratie; daarvoor gebruik je de aparte ecoflow-api-mqtt-integratie, die via de officiële developer-API van EcoFlow werkt. Het aanvragen van die API-toegang duurde even (de goedkeuring kwam niet binnen de eerste 24 uur), maar daarna was het zo geregeld: HACS-integratie installeren, sleutels aanmaken en de Ultra X toevoegen. De sensoren zijn betrouwbaar en vielen tijdens de testperiode niet uit, en het schakelen van de AC-uitgangen werkte ook vanuit Home Assistant.
Twee beperkingen vallen op. Er zijn alleen vermogenssensoren (W), geen kWh-meters, waardoor een directe koppeling met het Energy Dashboard lastig is. Ook ontbreken losse sensoren per MPPT (pv1 tot en met pv4) en blijven sommige waarden zoals de temperaturen op "unknown" staan, terwijl je dat allemaal wel in de app ziet. En het grootste minpunt voor de echte liefhebber: de integratie werkt uitsluitend via de cloud, een lokale aansturing is er niet.
Zonnepanelen
Hier zit het sterkste punt van de Ultra X. Het toestel heeft vier losse MPPT-ingangen (15 tot 60V, ongeveer 500W per ingang, samen 2.000W). Op ons testdak liggen vier panelen van 455Wp, samen 1,82kWp, op een schuurdak dat de hele dag te maken heeft met wisselende schaduw van omringende bomen. Juist dan maken die vier losse trackers het verschil: we sloten elk paneel op zijn eigen MPPT aan (1S×4), zodat schaduw op één paneel alleen dat ene paneel raakt en de andere drie gewoon doorgaan.
Hoe dat uitpakt zie je goed in de opbrengstgrafiek per paneel. De vier lijnen lopen flink uiteen en pieken op verschillende momenten, precies wat je verwacht als de schaduw in de loop van de dag over het dak trekt. Het verschil met een klassieke serieschakeling laat zich er direct uit aflezen: in een 2S2P-opstelling, waarbij telkens twee panelen in serie op één tracker zitten, wordt de stroom van zo'n string begrensd door het zwakste, beschaduwde paneel. Overal waar twee voormalige seriegenoten in de grafiek uiteenlopen, zou de meeropbrengst van het zonnige paneel in een serieschakeling dus verloren zijn gegaan. Met één tracker per paneel houd je die opbrengst wel.
Op een zwaar beschaduwde dag, en met buitentemperaturen boven de 30°C die de panelen en het toestel juist niet helpen, kwam de dagopbrengst op ongeveer 5,7kWh uit die 1,82kWp. Dat is een prima resultaat voor zulke lastige omstandigheden, en het illustreert waarom vier losse MPPT-ingangen op een onregelmatig of beschaduwd dak zoveel waard zijn.
Noodstroom
De twee AC-uitgangen doen ook dienst als noodstroom. Schakel je ze in (standaard staan ze uit) en valt het net weg, dan blijven de aangesloten apparaten doorlopen. We testten dit met een schakelaar in de netvoeding. Met een verwarmingselement van 2kW ging het mis: bij het wegvallen van het net viel de last eruit, het toestel kan 2kW in z'n eentje niet leveren. Met de kachel teruggedraaid naar ongeveer 700W ging de overschakeling wel goed, met een minimale onderbreking; je hoorde de ventilator van de kachel hooguit een paar milliseconden inzakken.
De boodschap is dus: noodstroom werkt en schakelt vrijwel naadloos over, maar houd de belasting bescheiden. Voor een router, wat verlichting, de cv-pomp of een laptop is het prima; voor zware verbruikers niet.
Koppelen met de STREAM-serie
De Ultra X staat niet op zichzelf. Je koppelt hem met de rest van de EcoFlow STREAM-serie via een parallelkabel die in de parallel- en grid-aansluiting klikt. Het toestel dat aan het net hangt is dan het hoofdtoestel, de rest draait als subtoestel mee. Zo breid je uit tot maximaal zes apparaten in één systeem, samen goed voor zo'n 23kWh. Koppel je twee toestellen, dan stijgt het maximale vermogen op het net naar 2.300W. Apparaten in hetzelfde netwerk vormen via de app een gezamenlijke "Space", een energienetwerk dat overtollige zonnestroom automatisch tussen de batterijen verdeelt, ook tussen verschillende ruimtes. Voor de STREAM Ultra-serie is er daarnaast een aparte STREAM micro-omvormer.
Dat maakt de Ultra X vooral interessant als startpunt: je begint met één unit en bouwt later uit met andere STREAM-producten. De volledige STREAM-serie die we op StekkerDeal volgen:
EcoFlowSTREAM AC
EcoFlowSTREAM AC Pro
EcoFlowSTREAM Max
EcoFlowSTREAM Pro
EcoFlowSTREAM Ultra
EcoFlowSTREAM Ultra X
Over het merk
EcoFlow is in 2017 in Shenzhen opgericht door voormalige batterij-ingenieurs van DJI. Het bedrijf groeide uit tot een van de grootste spelers in slimme thuis-energieopslag (op verkochte volumes) en is actief in meer dan 100 landen. In Nederland verkoopt EcoFlow rechtstreeks via de eigen webshop nl.ecoflow.com en via diverse Nederlandse webshops. De hele STREAM-serie heeft 10 jaar garantie.
Meer over EcoFlow →EcoFlow werd in 2017 opgericht in Shenzhen door oud-batterij-ingenieurs van DJI en groeide in korte tijd uit tot een van de grootste namen in slimme thuis-energieopslag. In Nederland verkoopt EcoFlow rechtstreeks via de eigen webshop nl.ecoflow.com (EcoFlow Germany GmbH), en de producten zijn daarnaast bij diverse Nederlandse webshops te koop. De STREAM-serie krijgt 10 jaar garantie en is gespecificeerd op 6.000 cycli (tot 70% capaciteitsbehoud). Dit testexemplaar kregen we van EcoFlow ter beschikking gesteld; zoals altijd geldt dat dit onze bevindingen niet beïnvloedt.
Prijs en waarde
Met 3,84kWh in één behuizing biedt de Ultra X de meeste capaciteit per unit van de STREAM-serie, het dubbele van de gewone Ultra. Reken je dat om naar prijs per kWh, dan is dat het belangrijkste getal om in de gaten te houden; bekijk de actuele prijzen op onze productpagina.
Wat je krijgt is een veelzijdig, stil en uitbreidbaar systeem met vier losse MPPT-ingangen, 10 jaar garantie en een prettige app. Daar staan een rendement van rond de 79%, de 800W teruglevergrens in Nederland en de volledige cloudafhankelijkheid tegenover. Voor wie een beschaduwd of onregelmatig dak heeft en de batterij het liefst uit het zicht en gehoor wegzet, weegt dat eerste zwaar genoeg om de minpunten te accepteren. Wie het maximale rendement zoekt of per se lokale aansturing wil, kijkt beter verder.